TZOB: Mart Ayında Market Raflarında Fiyat Artışı Hız Kesmedi

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, mart ayına ait üretici ve market fiyat analizlerini kamuoyuyla paylaştı. Bayraktar'ın açıklamasına göre, market raflarında takip edilen 41 temel gıda ürününden 33'ünde fiyat artışı yaşanırken, sadece 8 üründe fiyat düşüşü kaydedildi.

Mart ayında marketlerde en dikkat çekici fiyat artışı, yüzde 119,1 oranıyla karnabaharda gözlendi. Bu ürünü, sivri biber yüzde 91,3, domates yüzde 75,2, patlıcan yüzde 61,2 ve marul yüzde 48,7 oranında artışla takip etti. Aynı dönemde market fiyatlarında en belirgin düşüş, yüzde 50,4 ile kabakta kaydedildi.

Üretici-Market Fiyat Farkı Gündemde

Üretici ile tüketici arasındaki fiyat makasının da incelendiği raporda, en yüksek farkın yüzde 275,8 ile yine karnabaharda olduğu belirtildi. Karnabaharı, yüzde 265 ile portakal, yüzde 239,6 ile pırasa, yüzde 205,1 ile limon ve yüzde 187,2 ile maydanoz izledi. Bu verilere göre, karnabahar markette üretici fiyatının 3,8 katına, portakal 3,6 katına, pırasa 3,4 katına ve limon 3,1 katına alıcı buldu.

Üretici Fiyatlarında Değişimler

Şemsi Bayraktar'ın değerlendirmelerine göre, üretici fiyatlarında ise mart ayında farklı bir tablo ortaya çıktı. Takip edilen 32 üründen 14'ünün fiyatında artış yaşanırken, 9'unda azalış görüldü, kalan 9 üründe ise herhangi bir fiyat değişikliği tespit edilmedi.

Üretici bazında en yüksek fiyat artışı, yüzde 93,1 ile sivri biberde kaydedildi. Bu ürünü, yüzde 92,2 ile karnabahar, yüzde 70,9 ile marul, yüzde 64,3 ile domates ve yüzde 45 ile kuru soğan takip etti.

Üreticide en sert fiyat düşüşü ise yüzde 55,1 oranıyla kabakta gözlendi. Salatalık yüzde 49, limon yüzde 29,2, portakal yüzde 23 ve elma yüzde 14,5 oranında düşüşle listede yer aldı.

Fiyat değişimlerinin nedenlerine değinen Bayraktar, sel ve su baskınlarının domates, sivri biber ve marulda arzı düşürerek fiyatları yükselttiğini, karnabahardaki arz daralmasının da benzer bir etki yarattığını dile getirdi. Öte yandan, hava koşullarının iyileşmesiyle salatalık ve kabaktaki arz artışı fiyatları düşürürken, portakal ve elmada yaşanan talep zayıflığı ile limondaki ithalat rejimi kararları da fiyatlar üzerinde belirleyici rol oynadı.

Tarımsal Girdi Maliyetlerinde Artış Devam Ediyor

TZOB Başkanı Bayraktar, tarımsal girdi maliyetlerindeki yükselişin de devam ettiğini vurguladı. Mart ayında, şubat ayına kıyasla amonyum nitrat gübresi yüzde 26,5, amonyum sülfat gübresi yüzde 23,3, üre gübresi yüzde 19,5 ve DAP gübresi yüzde 9,6 oranında zamlandı.

Yıllık bazda incelendiğinde ise üre gübresindeki artış yüzde 62,1'e, amonyum sülfat gübresindeki artış yüzde 62'ye, amonyum nitrat gübresindeki artış ise yüzde 57,7'ye ulaştı. Aynı süreçte besi yemi yüzde 37,3, süt yemi yüzde 34,1, tarım ilaçları yüzde 27,8 ve elektrik fiyatları yüzde 12,8 oranında zamlandı.

Mazot fiyatlarında da ciddi yükselişler kaydedildi. Mart ayında aylık bazda yüzde 22,3, yıllık bazda ise yüzde 57,9 oranında artış gösteren mazot, çiftçinin üzerindeki maliyet baskısını artırmaya devam ediyor.